Yalın Üretim: Fabrika Sahasında "Az Ama Öz" Felsefesi
Endüstri mühendisliğinde, "Yalın Üretim" (Lean Manufacturing) denildiğinde akla çoğunlukla metodolojiler ve Japonca kelimeler gelir. Yalın üretim felsefesinin birbirinden farklı birçok açıklaması olsa da en basit tabirle "Sadelik" tir.
Benim iş prensibi olarak savunduğum "az ama öz" yaklaşımıdır. Bu yaklaşım yalın düşüncenin tam merkezinde yer almaktadır. Yalın üretim, fabrikada daha hızlı veya daha çok iş yapmak değil; daha akıllıca, daha az israf ve daha az sorunla uğraşmaktır.
Peki, çalıştığım pozisyonlarda bu felsefeyi nasıl işimin merkezi haline getiriyorum?
1. İsrafı (Muda) Tanımak ve Denklemden Çıkarmak
Yalın düşüncenin temel kuralı "müşterinin karşılığında para ödemediği" her adımı israf olarak kabul etmektir. Buna örnek depoda ihtiyaçtan fazla bekleyen stoklar, işi yapan kişinin gereksiz görülen işlemleri yapması veya işlerin daha resmi olması amacıyla yapılan birçok prosedür. Bu saydıklarım ve benzeri birçok yapılmaması gereken işleri aslında günlük hayatımızda farkında olmadan yapıyor oluyoruz. Bu israfı ortadan kaldırmak ise bir disiplin gerektirir. İş hayatında genel olarak israflar her zaman üretim sahasında aranır. Aslında israf, bir işletmenin girişinden çıkışına kadar olan tüm süreçlerde aranmalıdır. Benim Planlama Uzmanı olarak görevim sadece çizelgelemeler yapıp, stok seviyelerini belirlemek değil, süreçlerde görünmeyen israfları tespit edip sistemi hafifletmektir.
2. Stok Bulundurmanın Çözüm Olarak Nitelendirilmemesi
Geleneksel üretim anlayışlarında stok tutmak, problemlere anlık çözüm üretebilecek bir araç olarak görülür. Günümüz dünyasında hala birçok şirket, stokları bu işleviyle kullanmayı amaçlamaktadır çünkü belirli proses önünde veya arkasında stok tutmak; yaşanan darboğazlarda, ani duruşlarda, ürün tedarikinde yaşanan sorunlarda inanılmaz bir kurtarıcı olarak görülmektedir dolayısıyla iş yerleri bu alışkanlıklarından vazgeçmez ve aynı darboğazlar, aynı tedarik sorunlarıyla bu yöntem ile mücadele etmektedir. Eğer siz stokları optimize ederseniz ve sadece gerektiği kadarıyla işi götürmeyi hedeflerseniz; proseslerinizde aslında stok tutmanızdan kaynaklı göremediğiniz bu sorunları ortadan kaldırmak için fırsat yakalamış olursunuz. Bu yaşanan sorunlara gerekli yatırım veya proses değişiklikleriyle çözüm ürettikten sonra hem verimliliğinizi artırmış hem stok bulundurma maliyetlerinizi azaltmış olursunuz. Bizim de Endüstri Mühendisleri olarak ana amacımız, sistemde bulunan darboğazları, problemleri doğru analiz ederek onları sistem dışında bırakmaktır.
3. Mükemmele Ulaşmayı Hedeflemek Her Zaman Doğru mu?
Süreçlerinizin tamamında yalınlaşmak bir günde veya bir haftada geçirilebilecek evrim olarak düşünülmemelidir. Bu bir süreçtir. Ekibinizle oturup, bir hafta içerisinde Yalın Üretim metotlarına geçeceğiz ve şu kadar verimlilik artışı sağlayacağız gibi bir hedef koymak gerçekliğin dışında kalır. Yalın Üretim, zaman ve emek ister. Yalınlaşmaya giden en önemli faktör sürekli iyileştirmektir. Siz karşılaştığınız her problemde, tekrarının yaşanmaması adına çözüm üretmeye çalışırsanız; bir zaman sonra zaten verimlilik artışlarınızı raporlarda görmeye başlayacaksınız.
Toparlayacak olursak; odak noktanız yalınlaşmak değil yaşadığınız her problemde iyileştirme uygulamak olmalıdır. Problemlerin köküne inerek (Kök-Neden Analizi, Balık Kılçığı Diyagramı vb.), kaynakta o hatayı çözmek sizi süreçlerinizde de yalınlaştıracaktır.
"Yalın Üretim, sadece üretim sahasında uygulanan bir metot değil; israfa ve karmaşıklığa karşı çıkan bir düşünce biçimidir. Sorunu çözmek için uygulanan daha zahmetli yollar yerine, sorunu kaynağında tespit edip ortadan kaldırmak her zaman sürdürülebilir bir mühendislik çözümüdür."