10 milyon dolarlık stok tutmak yerine, sadece 3 milyon dolarlık stokla tüm siparişlerinizi eksiksiz karşılayıp kalan 7 milyon doları yatırıma dönüştürmek harika olmaz mıydı? Biz tam olarak bu vizyonla yola çıktık.
Değişken Koşullar Altında Optimum Stok Yönetimi ve Sipariş Optimizasyonu
- Şirket
- Şişecam Elyaf Sanayii A.Ş.
- Teknoloji
- C# & MSSQL
- Süreç
- Ekim 2022 – Temmuz 2023
- Ekip
- Vatan Varol & Uğur Sayer
Proje Özeti
Şişecam Elyaf Sanayii A.Ş. bünyesinde hayata geçirilen bu proje, işletmelerin aşırı stok maliyetlerini en aza indirerek karlılığı maksimize etmeyi amaçlamaktadır. C# ve MSSQL altyapısı kullanılarak 9 ay gibi kısa bir sürede sıfırdan geliştirilen bu uçtan uca planlama yazılımı; değişken talep koşulları, kapasite kısıtları ve teslim sürelerini dikkate alarak işletmelere veri odaklı bir envanter yönetimi sunmaktadır.
Projenin Hikayesi
Üç aylık bir süre boyunca, dünya çapında tanınmış profesörlerin, kitapların ve çalışmaların desteğiyle, optimum stok seviyelerini bulmak için teorik araştırmalar yürütüldü. Optimum stok her işletme ve sektöre göre değişmekle birlikte, projemiz en doğru sonuçları tutarlı bir şekilde elde etmemizi sağlıyor.
Bu projeye başladığımızda yazılım bilgimiz çok kısıtlıydı. Azmimiz ve tutkumuz sayesinde 9 ay içinde bu seviyeye ulaşabildik. İki Endüstri Mühendisliği öğrencisi vizyonlarını birleştirerek stok yönetiminde maliyetleri düşürmenin bir yolunu buldu. Kapsamlı araştırmalar, simülasyonlar ve sektör analizleriyle en önemlisi yaptığımız işle bir değer yaratmak istedik.
Temel Çözümler ve Algoritmalar
Optimum Sipariş Miktarlarının Hesaplanması
Değişken teslim süreleri ve talepleri istatistiksel yöntemlerle analiz ederek elde tutma ve sipariş maliyetlerini optimize eden en ekonomik sipariş miktarını saniyeler içinde hesaplar. Bu yapılırken Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ), Miktar Esaslı İndirim (Quantity Based Discount) ve Tek Seferlik Karar Verme (Newsvendor Model) gibi modeller kullanılmıştır.
Envanter Parametrelerinin Hesaplanması
Talebin değişkenliğine, teslim sürelerine ve sipariş/elde tutma maliyetlerine göre yeniden sipariş noktası (Reorder Point) ve güvenlik stoğu (Safety Stock) seviyelerini otomatik olarak hesaplar. Bu sayede manuel hesaplamanın getirdiği zaman kaybı ve hata riski ortadan kalkar.
Tedarikçi Yönetimi ve Değerlendirmesi
Tedarikçilerin performansını teslim süresi tutarlılığı, sipariş tamamlama oranı ve tedarik güvenilirliği gibi metriklerle analiz edilebilmesini sağlar.
Envanter ve Malzeme Yönetimi
Stok seviyelerini anlık olarak izler, talep tahminlerini ve tedarik zinciri optimizasyonu için stratejik öneriler sunar.
Süreç Adımları
-
01 Kısıtlamaların Belirlenmesi
İşletmenin operasyonel kısıtları ve gereksinimleri analiz edildi.
-
02 Hizmet Seviyesi Tanımı
Hedef hizmet seviyesi belirlenerek güvenlik stoğu hesaplama parametreleri oluşturuldu.
-
03 Talep Yönetimi ve Değerlendirme
Geçmiş talep verileri analiz edilerek istatistiksel dağılımlar modellendi.
-
04 Tedarikçi ve Teslimat Süresi Değerlendirmesi
Tedarik süresi verilerinin istatistiksel analizi yapılarak değişkenlik ölçüldü.
-
05 Maliyet Belirleme ve Yönetimi
Elde tutma, sipariş ve stoksuz kalma maliyetleri sistematik biçimde tanımlandı.
-
06 Hammadde Yönetimi
Hammadde bazlı parametreler ve kategorizasyon yapıldı.
-
07 Stok Seviyelerinin Belirlenmesi
Güvenlik stoğu ve yeniden sipariş noktaları hesaplandı.
-
08 Sipariş Miktarlarının Belirlenmesi
EOQ, Newsvendor ve Miktar İndirimi modelleriyle optimum sipariş miktarları bulundu.
Yazılım Modülleri
Malzeme Yönetimi Modülü
Malzeme yönetimi ekranı, ürünlere ilişkin detaylı bilgilerin sisteme girildiği temel modüllerden biridir. Ancak, malzemelere ait boyut ve ağırlık bilgileri tez kapsamı dışında bırakıldığından, bu bilgiler sistem içerisinde yer almamaktadır. Sistemde daha önceden tanımlanmış ve hesaplamaları yapılmış malzemeler için, optimal sipariş miktarları ve kullanılan hesaplama yöntemleri de kullanıcıya sunulmaktadır. Bu sayede kullanıcılar, ilgili malzemeye ait kritik planlama bilgilerine hızlı ve bütüncül bir şekilde erişebilmektedir.
Optimum Sipariş Miktarı Hesaplama Modülü
Program; Ekonomik Sipariş Miktarı, Tek Dönemli Karar Verme ve Miktar Bazlı İndirimler dahil olmak üzere çeşitli sipariş yöntemleri sunar. Mevcut durumunuza göre program, en uygun sipariş yöntemini seçer ve size sipariş miktarını gösterir. Her hesaplama yönteminde; tedarik süreleriniz (lead time) ile talep veya planlanan üretim miktarları dikkate alınır. Arka planda ayrıca farklı maliyet hesaplama yöntemleri kullanılır.
Tedarik Zinciri Sipariş Modülü
Bu sistem, Tedarik Zinciri Departmanının sipariş oluşturma süreçlerini etkin bir şekilde yönetebilmesi ve tedarik sürelerini (lead time) detaylı olarak kayıt altına alabilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Tedarik zinciri sorumlusu tarafından her bir hammadde için oluşturulan siparişler sisteme girilmekte; sistem bu doğrultuda stok bilgilerini güncellemekte, sipariş tarihini kaydetmekte ve ilgili verileri veritabanında saklamaktadır. Kaydedilen bu veriler; ortalama ve standart sapma gibi istatistiksel ölçütler dikkate alınarak optimal stok seviyelerinin ve gerekli tedarik sürelerinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Ayrıca, malzemenin işletme tarafından teslim alınması durumunda, teslim alınan miktar ve tarih sisteme işlenmekte ve sipariş durumu “sipariş verildi” aşamasından “sevk edildi” aşamasına güncellenmektedir. Bu sayede sistem, hem tedarik sürelerini izlemekte hem de stok girişlerini güncel tutmaktadır.
Üretim Planlama Sipariş Modülü
Üretim Planlama Departmanı'nın, işletmeye temin edilen malzemeleri etkin bir şekilde kullanabilmesi amacıyla özel bir arayüz geliştirilmiştir. Bu sayfa üzerinden üretim planlama ekibi, üretimi planlanan ürünler için ihtiyaç duyduğu malzemeleri, işletme stoklarından belirli miktarlarda talep edebilmektedir. Oluşturulan bu talepler, Tedarik Zinciri Departmanı tarafından eş zamanlı olarak görüntülenebilmekte ve böylece tedarik planlaması bu talepler doğrultusunda gerçekleştirilebilmektedir. Bu yapı, departmanlar arası koordinasyonu artırarak daha etkin bir planlama süreci sağlamayı amaçlamaktadır.
Talep Geçmişi Modülü
Talep geçmişi modülü, geçmiş üretim verileri ve üretim planlama tarafından oluşturulan talep tahminlerinin sisteme girilmesine olanak tanımaktadır. Bu veriler, optimal sipariş miktarlarının belirlenmesinde kritik bir rol oynamakta ve hesaplamaların doğruluk seviyesini artırmaktadır. Sistem, kullanıcıların çok sayıda talep verisini manuel olarak girmesine imkân sağlamakta olup, özellikle aktif olarak kullanılan malzemelere ait aylık talep verilerinin girilmesi mümkündür. Girilen bu veriler; yeniden sipariş noktası (reorder point) ve güvenlik stoğu (safety stock) hesaplamalarında önemli bir girdi olarak kullanılmaktadır.
Tedarikçi Yönetimi Modülü
Tedarikçi yönetimi modülü, işletmenin çalıştığı tedarikçilerin sistematik bir şekilde yönetilmesini ve hangi malzemelerin hangi tedarikçilerden temin edildiğinin izlenmesini sağlamaktadır. Bu modüle entegre edilmesi planlanan tedarikçi değerlendirme sistemi sayesinde, tedarikçiler belirli performans kriterlerine göre analiz edilebilecektir. Bu kriterler arasında; temin edilen malzemelerin kalitesi, fiyat düzeyi, hatalı ürün oranı, tedarik süresi ve teslim edilen miktar gibi unsurlar yer almaktadır. Sistem, bu kriterlere dayalı olarak tedarikçileri karşılaştırmakta, alternatif tedarikçi önerileri sunmakta ve işletmenin maliyet açısından en uygun tedarikçi ile çalışmasına olanak sağlamayı hedeflemektedir. Böylece, tek bir tedarikçiye bağımlılığın azaltılması ve daha esnek bir tedarik yapısının oluşturulması hedeflenmektedir. Modül, bu hedef doğrultusunda altyapısal özellikleri barındırmaktadır.
Bilgi ve İletişim Modülü
Bilgilendirme ve iletişim sayfası, geliştirilen sistem hakkında genel bilgilendirme sağlamak ve kullanıcı geri bildirimlerini toplamak amacıyla oluşturulmuştur. Sistem geliştiricileri, kullanıcıların görüş, öneri ve yapıcı eleştirilerine açık olup, bu geri bildirimler doğrultusunda daha gelişmiş projeler üretmeyi hedeflemektedir. Uzun vadede, tedarik zinciri yönetimi alanında yenilikçi ve dönüştürücü çözümler geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Gelecek Vizyonu
Bu altyapının ilerleyen aşamalarında eklenmesi öngörülen modüller
- ERP / MRP Entegrasyonu
- Yapay Zeka Talep Tahmini
- Depo Hacim Optimizasyonu
- Depo Yönetimi & Planlama
- Tedarikçi Seçim & Süreç Yeterliliği
- Maliyet Analizi Modülü
- BOM (Ürün Ağacı)
- Tedarik Zinciri & Yapay Zeka
Proje veya stok optimizasyonu hakkında konuşmak ister misiniz?
Tüm içerikler, yazılım altyapısı ve fikri mülkiyet hakları Vatan Varol & Uğur Sayer'e aittir. Şirket gerçek verileri paylaşılmamış; görsellerde temsili veriler kullanılmıştır. Önceden yazılı izin alınmadan kullanılamaz. © 27 Ekim 2023